Genderoperaties: ingrepen, voorwaarden en gevolgen

Het vierde station is het meest ingrijpende en het minst omkeerbare. Niet iedereen in het traject laat zich opereren, maar voor wie het doet is dit de stap waarna terugkeren naar de uitgangssituatie niet meer mogelijk is. Het gaat om borstoperaties, het verwijderen van baarmoeder, eierstokken of testikels, en om genitale operaties waarbij een vagina of penis wordt geconstrueerd. Daarnaast bestaan aanvullende ingrepen, bijvoorbeeld aan het gezicht of de stem.

Voor elke ingreep gelden voorwaarden die in Nederland zijn vastgelegd in de Kwaliteitsstandaard Transgenderzorg Somatisch. Die gaan over de diagnose, over leeftijd, over een periode van hormoongebruik en over lichamelijke geschiktheid voor de operatie. Ook voor operaties zijn er wachttijden. Een punt dat vaak te laat ter sprake komt, is vruchtbaarheid: sommige stappen in het traject verminderen de kans op eigen kinderen en sommige operaties sluiten die definitief uit. Wie daar pas over nadenkt als de ingreep gepland staat, heeft minder mogelijkheden dan wie het aan het begin bespreekt.

De artikelen in dit thema beschrijven per ingreep wat er gebeurt, wat de voorwaarden zijn en welke gevolgen blijvend zijn. Over het leven na de operaties, de controles en de weg terug lees je bij station 5: Uit de molen. De hormoonbehandeling die er meestal aan voorafgaat staat onder Remmers en hormonen.